(1.08) RPO: Dyrektorzy nie powinni określać wskaźników oceny pracy

 

Wskaźniki oceny pracy nauczycieli powinny być określane w rozporządzeniu MEN, a nie w regulaminach poszczególnych szkół, przygotowywanych przez ich dyrektorów - ocenił Rzecznik Praw Obywatelskich dr Adam Bodnar

 

W piśmie do Rafała Grupińskiego, przewodniczącego sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, dr Bodnar zwrócił uwagę na "niepokój nauczycieli, dyrektorów i ekspertów" w związku z nowym systemem oceniania nauczycieli, który ma wejść w życie 1 września br. Rzecznikowi nie podoba się przede wszystkim to, że ministerstwo edukacji wpisało do rozporządzenia szczegółowe kryteria oceny pracy nauczyciela, ale wskaźniki do wspomnianych kryteriów - już nie. Wskaźniki te mają w specjalnych regulaminach określić dyrektorzy szkół i placówek oświatowych. Co oznacza, że o ile kryteria będą wspólne dla wszystkich nauczycieli, to wskaźniki już nie. Staną się "zależne od postanowień zaproponowanych przez dyrektora danej szkoły w regulaminie". Według rzecznika kwestia ta "wymaga ponownej analizy oraz zmiany". Co RPO zresztą zasygnalizował minister Annie Zalewskiej. Bez większych efektów.

 

Według rzecznika, przepis dotyczący ustalania przez dyrektorów regulaminów oceniania "budzi wątpliwości z punktu widzenia ochrony praw obywatelskich". "Negatywnie bowiem należy ocenić rozwiązanie przekazania do uregulowania w regulaminach szkół, tj. aktach niebędących źródłem prawa powszechnie obowiązującego, kwestii wskaźników oceny pracy nauczycieli określających poziom spełniania poszczególnych kryteriów oceny ich pracy. Takie rozwiązanie oznacza zatem, że poziom realizowania przez nauczycieli takiego samego kryterium, wspólnego dla wszystkich nauczycieli będzie różny, zależny wyłącznie od dyrektora danej szkoły" - podkreślił dr Bodnar.

 

W jego opinii "przekazanie dyrektorom szkół do uregulowania w regulaminach tak ważnej kwestii, może rodzić obawy nauczycieli, iż dyrektorzy będą tworzyć wskaźniki oceny pracy w zależności od swoich indywidualnych upodobań, nie zaś od wynikającej z ustawy – Karta Nauczyciela – specyfiki pracy w danej szkole". "W związku z tym, że system oceny pracy nauczyciela wiązać się będzie z awansem zawodowym, dodatek o charakterze finansowym powinien być pod każdym względem jednolity dla wszystkich nauczycieli, a także niezależny od indywidualnych preferencji dyrektora szkoły" - stwierdził rzecznik.

 

Zdaniem RPO, wskaźniki powinny więc zostać określone w rozporządzeniu. "Rozwiązanie takie prowadziłoby bowiem do ich ujednolicenia dla wszystkich nauczycieli. Jednocześnie eliminowałoby to zagrożenie obowiązywania regulaminów skrajnie różniących się między sobą, mimo regulowania takiego samego procesu oceniania. Niezapewnienie nauczycielom jednolitego sposobu oceny ich pracy, niezależnego od >>szkolnych<< uwarunkowań, może budzić wątpliwości pod kątem zapewnienia przestrzegania podstawowych praw i wolności przysługujących obywatelom" - czytamy w piśmie rzecznika.

 

Podobne wątpliwości dr Bodnar ma wobec rozwiązania dotyczącego ustalania regulaminu oceniania dyrektorów przez kuratorów oświaty we współpracy z organami prowadzącymi. "Przepis ten również budzi wątpliwości z punktu widzenia ochrony praw obywatelskich. Zarówno bowiem w przypadku określania wskaźników oceny pracy nauczycieli, tak i w przypadku oceny pracy dyrektorów szkół, negatywnie należy ocenić rozwiązanie przekazania do uregulowania tejże kwestii w regulaminie. Jednocześnie wątpliwości budzi kwestia uzależnienia wskaźników oceny pracy dyrektora szkoły od specyfiki pracy w szkołach, wspólnej dla całego obszaru, który podlega organowi nadzoru pedagogicznego. Oznacza to, że regulaminy określające wskaźniki oceny pracy dyrektorów będą różnić się w zależności od województwa. Trudno zatem pozytywnie ustosunkować się do takiego rozwiązania oraz znaleźć argumenty przemawiające za potrzebą uzależnienia wskaźników oceny pracy dyrektora szkoły od ewentualnych lokalnych uwarunkowań" - podsumował RPO.

 

Rzecznik ma nadzieję, że wszystkie te uwagi zostaną wzięte "pod uwagę w toku procesu legislacyjnego"

 

Pismo RPO do szefa sejmowej komisji dostępne jest TUTAJ

 

(PS, GN)